Dược Điển Việt Nam Là Gì? Có Ý Nghĩa Gì Trong Việc Kiểm Tra Chất Lượng Tinh Dầu

Ngoài mang lại những hương thơm dễ chịu, tinh dầu nguyên chất còn được sử dụng nhiều trong liệu pháp tinh dầu với mục đích nâng cao sức khỏe, tinh thần và tinh cảm nên rất được lòng khách hàng. Nhưng đây cũng chính là lý do khiến mặc hàng này bị làm giả. Các tinh dầu giả là một hỗn hợp các mùi hóa chất độc hại, mà thường có nguồn gốc từ Trung Quốc. Những tạp chất thường gặp trong tinh dầu là nước và các kim loại nặng. Sự có mặt của những yếu tố này là do kỹ thuật chưng cất không đảm bảo tiêu chuẩn. Tuy số lượng những tạp chất này không nhiều, nhưng nó đủ trở thành tác nhân thúc đẩy quá trình oxy hóa làm cho tinh dầu nguyên chất nhanh chóng bị hỏng.

Hiện nay, trên các kênh thông tin có rất nhiều phương pháp để thử độ thật giả của tinh dầu bằng: thị giác, xúc giác, khứu giác,… Tuy nhiên tất cả các phương pháp trên chỉ mang tính tương đối chứ không chính xác 100%. Phương pháp tin cậy nhất trong việc kiểm tra độ thật giả của tinh dầu đó là xác định các chỉ số của tinh dầu có nằm trong khuôn khổ của Dược Điển Việt Nam hay không? Vậy Dược Điển Việt Nam là gì? Chúng có ý nghĩa gì trong việc đánh giá chất lượng của tinh dầu? Cùng tìm hiểu nhé!

1. Dược Điển Việt Nam là gì?

duoc-dien-viet-nam-la-gi (1)

Là Bộ sách viết về tiêu chuẩn quốc gia về thuốc, quy định về tiêu chuẩn chất lượng thuốc và các phương pháp chung về kiểm nghiệm thuốc, là văn bản quy phạm kỹ thuật quan trọng của ngành Y tế trong công tác kiểm tra, giám sát, quản lý, bảo đảm và nâng cao chất lượng thuốc phục vụ sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Đây là tập hợp tất cả các tiêu chuẩn cho dược phẩm của Việt Nam (có mặt trên thị trường Việt Nam) và tiêu chuẩn sẽ được áp dụng theo ấn bản mới nhất. Không giống như các quốc gia khác là có các ẩn bản theo chu kỳ, Dược Điển Việt Nam đến nay có năm bản ấn hành:

  • Dược điển Việt Nam I (Tập 1: 1970 – 1977; tập 2: 1983)
  • Dược điển Việt Nam II (Tập 1: 1990; Tập 2: 1991; Tập 3: 1994)
  • Dược điển Việt Nam III (2002)
  • Dược điển Việt Nam IV (2009)
  • Dược điển Việt Nam V (2017)

Trong đó ấn tượng nhất là bảng Dược Điển 4 được phát hành vào năm 2009. Cuốn Dược Điển Việt Nam này bổ sung các Tiêu chuẩn quốc gia về thuốc như: Tiêu chuẩn về nguyên liệu hóa dược và thành phần hóa dược, Tiêu chuẩn về dược liệu và thuốc từ dược liệu; Tiêu chuẩn về chế phẩm vắc xin và sinh phẩm y tế; Tiêu chuẩn về phương pháp kiểm nghiệm chung cho thuốc và nguyên liệu làm thuốc dùng cho người.

2. Những chỉ số của Dược Điển Việt Nam đối với tinh dầu

duoc-dien-viet-nam-la-gi (2)

3 yếu tố mà Dược Điển Việt Nam yêu cầu rất nghiêm ngặt đối với tinh dầu thiên nhiên đó là Tỷ Trọng, Chỉ Số Khúc Xạ, Góc Quay Cực Riêng. Vậy những yếu tố này có ý nghĩa gì?

Tỷ trọng của tinh dầu thiên nhiên:

Là tỷ số giữa khối lượng riêng của một chất so với khối lượng riêng của chất đối chứng, thường là nước. Tỷ trọng của tinh dầu thường nằm trong khoảng 0,85 -0,95 (Có một số tinh dầu nguyên chất nặng hơn nước như tinh dầu đinh hương, tinh dầu quế,…). Tỷ trọng của tinh dầu có thể thay đổi theo thành phần hóa học của nó. Nếu tinh dầu có thành phần chủ yếu là hydrocarbon tecpenic thì tỷ trọng thấp, tinh dầu có hợp chất oxi hoặc nhân thơm thì tỷ trọng cao hơn.

duoc-dien-viet-nam-la-gi (3)

Chỉ số khúc xạ của tinh dầu:

Chỉ số khúc xạ có giá trị định tính và phát hiện tạp chất của tinh dầu. Tinh dầu thiên nhiên thường có chỉ số khúc xạ vào khoảng 1,45 -1,56. Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số khúc xạ:

  • Tùy thuộc vào thành phần các chất chứa trong tinh dầu là no, không no hay nhân thơm.
  • Tinh dầu có nhiều thành phần có nhiều nối đôi thì có chỉ số khúc xạ cao
  • Chỉ số khúc xạ chịu ảnh hưởng bởi nhiệt độ, đo chỉ số khúc xạ ở nhiệt độ khác nhau thì cho kết quả khác nhau. Nhiệt độ càng lớn thì chỉ số khúc xạ biến thiên theo hướng giảm và ngược lại.

Góc quay cực riêng của tinh dầu nguyên chất:

Góc quay cực của tinh dầu được thể hiện qua khả năng hòa tan của tinh dầu trong các dung môi. Nhiệt độ khi đo góc quay cực càng tăng thì góc quay cực cũng tăng theo và ngược lại.

3Vai trò của Dược Điển Việt Nam

duoc-dien-viet-nam-la-gi (4)

Tùy vào loại tinh dầu mà Dược Điển Việt Nam sẽ có những quy định riêng về những chỉ số này. Mặc dù những chỉ số này có thể chênh lệch giữa các loại tinh dầu nhưng Dược Điển Việt Nam vẫn có khuôn khổ chung về những chỉ số này để nhận định chất lượng của tinh dầu.

Tuy dựa vào Dược Điển Việt Nam có thể xác định được chính xác chất lượng của tinh dầu. Nhưng khách hàng, mấy ai biết và quan tâm đến những chỉ số của Dược Điển Việt Nam đưa ra. Có thể nói tâm lý chung của người mua hàng là luôn muốn sở hữu những sản phẩm chất lượng và tinh dầu cũng không ngoại lệ. Nhưng cái yếu tố đầu tiên cũng là duy nhất có thể xác định được chất lượng của tinh dầu thì không nhiều người biết.

Muốn mua tinh dầu nguyên chất nhưng không quan tâm đến yếu tố quyết định độ nguyên chất của tinh dầu. Nghe có vẻ mâu thuẩn nhưng đó chính là vấn đề. Chính sự chủ quan, hờ hệch của khách hàng trong việc chọn mua tinh dầu nên dẫn đến sự xuất hiện tràn lan của các loại tinh dầu giả, tinh dầu kém chất lượng trên thị trường.

Chỉ số một số Tinh Dầu phổ biến có trong Dược Điển Việt Nam:

  • Tinh Dầu Tràm (trang 917 của Dược Điển Việt Nam IV):

– Tỷ trọng ở 20 độ C: 0.900 — 0.925

– Chỉ số khúc xạ ở 20 độ C: 1.466 — 1.472

– Góc quay cực riêng ở 20 độ C: -3 độ C — -1 độ C

– Hàm lượng CINEOL: > 40%

Tinh dầu Tràm Leviter đạt Chuẩn Hàm lượng CINEOL: > 40% 

  • Tinh Dầu Khuynh Diệp (Tinh Dầu Bạch Đàn – trang 914 của Dược Điển Việt Nam IV):

– Tỷ trọng ở 20 độ C: 0.900 — 0.925

– Chỉ số khúc xạ ở 20 độ C: 1.454 — 1.470

– Góc quay cực riêng ở 20 độ C: 0 độ C — +10 độ C

– Hàm lượng CINEOL: > 60%

4Mua tinh dầu nguyên chất ở đâu uy tín?

 

Với nhiều năm trong nghề sản xuất và cung cấp tinh dầu, tôi khuyên bạn (khách hàng) muốn bảo vệ sức khỏe bạn và gia đình hãy dành ít thời gian đọc và tìm hiểu về tiêu chuẩn của Dược Điển Việt Nam đã đưa ra đối với loại tinh dầu mà bạn muốn mua và hãy yêu cầu xem giấy kiểm nghiệm của sản phẩm. Chỉ những cơ sở sản xuất tinh dầu đạt chất lượng mới có giấy chứng nhận kiểm nghiệm này. Chỉ cần 1 chỉ số không thuộc mức mà Dược Điển Việt Nam công bố thì Tinh Dầu đó đã bị pha thêm thành phần khác.

Rất khó có cơ sở đạt được những con số lý tưởng này, và tinh dầu Tràm Leviter là một trong số ít cơ sở đạt mức hoàn hảo đó.